Đáng chú ý, đây là đường cất hạ cánh có hệ thống đèn hiệu hiện đại lần đầu tiên có tại Việt Nam.

Chuyến bay hiệu chuẩn đầu tiên thành công

Ngay từ sáng sớm, thời tiết tại Phú Quốc đã không thuận lợi cho một sự kiện được chờ đợi từ lâu. Mưa lớn đổ xuống công trường, tầm nhìn trên đường cất hạ cánh số 2 có lúc bị thu hẹp đáng kể. Nhưng đúng như kế hoạch đã định, chuyến bay hiệu chuẩn đầu tiên trên đường băng mới vẫn được thực hiện, lần lượt kiểm tra từng hệ thống thiết bị dẫn đường vừa hoàn thiện.

Sáng 27/7, dù thời tiết có nhiều bất lợi tại Phú Quốc, chuyến bay hiệu chuẩn đầu tiên vẫn cất cánh đúng kế hoạch trên đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc

Theo kế hoạch bay ngày 27/7, tàu bay kiểm tra, hiệu chuẩn - dòng Beechcraft B300 King Air 350ER thuộc họ King Air 300 series, quốc tịch Cộng hòa Séc, số đăng ký OK-ANS, số hiệu chuyến bay CBA35, được vận hành bởi tổ bay hỗn hợp gồm thành viên Việt Nam và Séc - khởi hành từ Cảng Hàng không Cần Thơ, bay ra Phú Quốc để thực hiện tiếp cận đầu 28R, kiểm tra và hiệu chuẩn hệ thống ILS/DME, hệ thống đèn tiếp cận cùng hệ thống đèn PAPI tại đầu 28R. Theo ghi nhận, ca bay đầu tiên cất cánh từ đường băng số 1 lúc 6h23, hạ cánh lúc 9h56; ca bay lần hai cất cánh lúc 13h06, hạ cánh lúc 15h29, với bài bay hình rẻ quạt khu vực đầu đường cất hạ cánh cùng nhiều bài bay khác để đo đạc tín hiệu ở nhiều góc độ tiếp cận khác nhau.

Lý giải vì sao chuyến bay vẫn có thể diễn ra an toàn giữa thời tiết bất lợi, ông Võ Hữu Trí, Đài trưởng Đài kiểm soát không lưu Phú Quốc, cho biết điều kiện thời tiết tại đây thường diễn biến rất nhanh, đặc biệt vào mùa mưa hay xuất hiện giông và giảm tầm nhìn. "Việc đưa hệ thống dẫn đường chính xác ILS/DME cùng hệ thống đèn tiếp cận, đèn đường cất hạ cánh mới vào hoạt động giúp nâng cao khả năng an toàn khai thác tại Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc", ông nói.

Đây là một sự kiện, dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực triển khai và bảo đảm đúng tiến độ theo cam kết mà Sun Group đã đặt ra để phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc

Ít ai hình dung được rằng, cách đây chỉ 8 tháng, nơi đây còn là một công trường ngổn ngang giữa nắng gió biển đảo. Vậy mà hôm nay, đường cất hạ cánh dài 3.300 m, rộng 45 m đã sẵn sàng đón những chuyến bay đầu tiên - về đích sớm hơn kế hoạch đề ra ban đầu. Đó là lý do giới chuyên gia hàng không gọi đây là một cột mốc "chưa từng có tiền lệ" trong lịch sử xây dựng hạ tầng hàng không Việt Nam.

Hệ thống đèn hiệu hiện đại nhất tại Việt Nam

Trong đêm trước ngày bay hiệu chuẩn, thứ khiến nhiều người có mặt tại công trường phải dừng lại quan sát chính là giàn đèn hiệu vừa đồng loạt bật sáng dọc đường băng - một dải sáng kéo dài hơn 3 km, xuyên qua màn mưa lất phất của đêm cuối tháng 7. Ông Dương Cao Nông, Trưởng đội nhà thầu thi công lắp đặt hệ thống đèn đường cất hạ cánh số 2, khẳng định “đây là hệ thống đèn hiệu hiện đại nhất mà một sân bay tại Việt Nam từng sử dụng.”

"Hệ thống đèn hiệu sử dụng công nghệ mới nhất của nhà sản xuất ADB SAFEGATE, cho phép điều khiển độc lập từng đèn riêng lẻ từ xa - trong khi các sân bay khác phải điều chỉnh cả một cụm hoặc cả mạch đèn cùng lúc", ông Nông cho biết.

Hệ thống đèn hiệu của đường cất hạ cánh số 2 với công nghệ tân tiến nhất tạo nên “dải ánh sáng” 3,3km giữa đảo Ngọc

Theo ông, điều này mang lại lợi ích thiết thực: khi một đèn trong mạch bị hư hỏng, các đèn còn lại vẫn sáng và hoạt động bình thường, không ảnh hưởng đến hệ thống chung - một chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn với an toàn bay, nhất là trong các ca khai thác ban đêm.

Điều đáng chú ý là công nghệ điều khiển độc lập từng đèn này chưa từng được triển khai tại bất kỳ sân bay nào khác ở Việt Nam. Ở các sân bay thông thường, khi kỹ thuật viên cần kiểm tra hoặc điều chỉnh cường độ sáng, họ buộc phải thao tác trên cả một mạch đèn - đồng nghĩa với việc toàn bộ cụm đèn trong mạch đó phải tạm ngừng hoặc thay đổi trạng thái cùng lúc. Còn tại Phú Quốc, mỗi bóng đèn được gán một địa chỉ điều khiển riêng, cho phép giám sát và can thiệp từ xa tới từng điểm sáng cụ thể trên đường băng.

Lợi ích lớn nhất của công nghệ này nằm ở khả năng duy trì tính liên tục của tín hiệu dẫn đường. Trong ngành hàng không, một mạch đèn hiệu bị gián đoạn - dù chỉ một vài giây - cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận diện đường băng của phi công, đặc biệt trong điều kiện tầm nhìn hạn chế như buổi sáng mưa lớn hôm nay. Với hệ thống điều khiển độc lập từng đèn, một sự cố cục bộ ở một bóng đèn sẽ không kéo theo nguy cơ mất tín hiệu trên diện rộng, giúp duy trì độ tin cậy của toàn bộ hệ thống dẫn đường tiếp cận.

Hai hệ thống đèn PAPI được bố trí cho hai hướng hạ cánh, mỗi hệ thống gồm bốn bộ đèn, phát tín hiệu đỏ - trắng giúp phi công xác định chính xác góc tiếp cận. Hệ thống hạ cánh chính xác ILS/DME cung cấp cho tổ lái thông tin về hướng tiếp cận, góc hạ cánh và khoảng cách tới đường băng.

Chính giàn đèn công nghệ lần đầu xuất hiện tại Việt Nam ấy, cùng hệ thống ILS/DME vừa được hiệu chuẩn trong ngày 27/7, sẽ là "đôi mắt" giúp đường cất hạ cánh số 2 vận hành ổn định trong mọi điều kiện thời tiết, kể cả ban đêm hay khi tầm nhìn bị hạn chế. Đây cũng là nền tảng kỹ thuật để đường băng sớm được đưa vào khai thác 24/24, đáp ứng lượng khách và tần suất chuyến bay ngày một tăng cao tại Phú Quốc, đặc biệt khi mùa cao điểm du lịch cuối năm đang đến gần và Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 không còn xa.